Vrijwilliger in de spotlight: Jan van Bilzem

Voor de mensen die jou niet kennen, wie ben je? En wat doe voor de NJBB? 

Ik ben Jan van Bilzem, en sinds 2008 lid van Petanque Vereniging Gouda. 

Als lid ben ik daar natuurlijk speler, maar ben ik ook actief als scheidsrechter, wedstrijdleider en trainer/opleider.
Voor de NJBB ben ik sinds 2022 actief als kerninstructeur bij de opleiding Basisscheidsrechter. Ik doe dat samen met mijn vaste maat Gerard Mellegers, ook PV Gouda lid én kerninstructeur. Ons inzetgebied is de randstad, maar we doen niet moeilijk als het daar een beetje buiten valt. In totaal hebben we tot nu toe bij diverse verenigingen bijna 60 scheidsrechters opgeleid. 

 Je hebt een boek geschreven, kan je daar meer over vertellen? 

Vanwege mijn commentaar op het verouderde lesmateriaal ben ik vorig jaar binnen de NJBB betrokken geraakt bij de ontwikkeling van een nieuw lesboek voor de scheidsrechteropleiding. Samen met meer vernieuwingen vormt dit lesboek nu de kern van de huidige opleiding scheidsrechter. Inmiddels is dit nieuwe materiaal alweer twee keer toegepast bij scheidsrechteropleidingen in Gouda en Leidschendam. 

Het ‘boek’ dat ik heb geschreven kun je beter een boekje noemen en ‘geschreven’ vind ik ook een wat groot woord. Het boekje met de titel “Hoe werp je een boule?” is vooral een instructie, gebaseerd op bestaand materiaal op het internet en uit de NJBB-opleiding petanquetrainer. Het boekje behandelt drie aspecten van het werpen van een boule: fysiek (wat doe ik met mijn lijf en ledematen), techniek (van plaatsen tot schieten) en het mentale aspect (hoe gebruik ik mijn brein). 

Het boekje vormt de basis voor de eerste van zes lessen uit de “Vervolgopleiding Petanque”. Het thema van deze eerste les is “Opfrissen”. De thema’s voor de overige vijf lessen zijn achtereenvolgens: “Verbeteren”, “Voordeel halen”, “Voordeel benutten”, “Verdedigen” en “Toepassen”. 

De Vervolgopleiding Petanque als geheel maakt onderdeel uit van het opleidings- en trainingsprogramma van PV Gouda. Andere onderdelen uit dit programma zijn: de “Basisopleiding Petanque” voor aankomende spelers en de “Vakantie napret cursus” voor de werving van nieuwe leden. 

Wat is je mooiste herinnering als vrijwilliger van de NJBB? 

Mijn mooiste herinnering als vrijwilliger van de NJBB is de presentatie die ik in 2022 tijdens het EK-petanque in ’s-Hertogenbosch heb gegeven voor een groot aantal vertegenwoordigers van diverse petanqueverenigingen. Op een enorm scherm in de ontvangsthal van het stadhuis in Den Bosch heb ik toegelicht hoe PV Gouda er via een uitgekiend wervings- en opleidingsbeleid ieder jaar weer in slaagt om het ledenbestand te laten groeien. Van 80 leden in 2008, naar 250 leden op dit moment! 

Waar krijg jij energie van (bij een opleiding)? Wat maakt jou vrolijk? 

Tijdens de scheidsrechteropleidingen probeer ik altijd uit te leggen waarom iets op een bepaalde manier is geregeld. Als je je beperkt tot “het is zo, omdat het in de regels staat”, dan moet je het echt uit je hoofd leren. Als je begrijpt waarom, dan kun je het ook beredeneren en onthoud je het veel beter. Als het kwartje dan valt bij cursisten geeft mij dat veel voldoening.

Een voorbeeld is de vraag welke afstand er minimaal moet zijn tussen een werpcirkel en een wand of een uitlijn. Dat leidt tot veel verwarring, maar niet als je uitlegt dat gaat om de veiligheid van de speler in de cirkel en eventueel de omstanders. Bij een wand kan de werpende speler zich ernstig blesseren als hij met een boule in de hand bij zijn achterzwaai de wand raakt. Bij een op de grond gespannen lijn is daar geen sprake van. Een lijn is dus geen werpobstakel en de cirkel mag er tegenaan gelegd worden. 

 Wat is jouw wens voor de toekomst van petanque in Nederland? 

Mijn wens voor de toekomst van petanque in Nederland is dat iedere “jong gepensioneerde” in Nederland kennismaakt met een petanquevereniging en met de petanquesport. Ik ben ervan overtuigd dat met een goed introductie- en opleidingsprogramma en goed opgeleide en gemotiveerde instructeurs iedere vereniging in Nederland een groei kan realiseren, zoals wij (PV Gouda) die de afgelopen jaren hebben meegemaakt. We worden in Nederland steeds ouder en we blijven steeds fitter, dus daar zit het potentieel. De rest, zoals jongeren en jeugd mogen niet vergeten worden, maar zijn vooral “bijvangst”. De essentiële rol van de NJBB hierbij is om deze programma’s vorm en inhoud te geven en de kwaliteit ervan te waarborgen. 

 Wie zouden we ‘in de spotlight’ moeten zetten? (Dus moeten interviewen) 

In de spotlight zou ik wel eens een vertegenwoordiger willen zien van een petanquevereniging die nog niet zolang geleden is toegetreden tot de NJBB. 

Ik denk daarbij aan Ronald Langerhorst van Petanque vereniging “C’est Dubo” uit Duiven. Ronald volgt momenteel de scheidsrechteropleiding in bij Grand Cru in Leidschendam. In een nieuwsbrief lijkt het mij interessant om kennis te nemen van de beweegredenen van C’est Dubo om zich bij de NJBB aan te sluiten en of dit besluit binnen de vereniging nog tot perikelen heeft geleid.